Turkuaz, ABBA ve Jurassic Park

Üç artı bir tema ve marka konusu…

1. Turkuaz

İstanbul’un fethinin 573. yıl dönümünde denizin renginin turkuaz bir tona bürünmesi ve birkaç hafta aynı renkte kalması büyük bir görsel keyif vermişti. Turkuaz; yani Türk Mavisi. Literatürde bir ulusun adıyla anılan tek renk. Müthiş.

2. ABBA

O eskimeyen şarkısını bilir misiniz bu grubun? “The winner takes it all” demişlerdi. Her ne kadar şarkı, bir boşanmanın hikâyesini anlatsa da, bizim kuşak için içerikten bağımsız, o söz dizisinin dillerdeki melodisi haline gelmişti. Yıllardır da öyle… Kazanan her şeyi alır.

3. 2030

Sene başında Argus’un yayınladığı “Türkiye’nin Sosyolojik Değişimi ve Türkiye’ye Etkileri” raporunun “2030 Global Makro Trendler” kısmında, bu dönemin “güç” odağında gelişeceğini okumuştuk. Şirketlere bakan tarafında, sosyal sorumluluk, sürdürülebilirlik gibi ulvi amaçlardan ziyade, daha yaygın ve daha erişilebilir ürün ve hizmetleri öncelleyen katı rekabet anlayışının öne çıkacağı belirtilmişti. Bunun bir sonucu olarak da birleşmeler ve satınalmalarla büyüyen dev şirket sayılarının artacağına dair de bir öngörü vardı.

(İlgili raporu merak edenler bana direkt yazabilir, ücretsiz paylaşılıyor artık.)

---

Şimdi bu 3 alakasız gözüken noktayı birbirine bağlayalım.

Uzun yıllardır gençlere özellikle milli savunma alanında teknolojiyi, havacılığı ve uzayı sevdiren ve bunu bir festival havasında ülkenin dört bir yanına yayan Teknofest etkinliğine bir kez bile katılmışlığınız varsa gördüklerinizle gururlanmışınızdır mutlaka. Bu etkinliğin birçok pazarlama katmanını bilinçli olarak bir arada tutan yapısı var. Çok önemli. Markalamanın, iletişimin ve tutarlı uzun vadeli inşanın neredeyse tüm unsurlarını bir arada kullanıyor ve her geçen yıl büyüyerek sürüyor etkinlik.

Yani global trendlerde vurgulanan “güç” ivmesi altında, başta insansız hava araçları olmak üzere, dünya savunma sanayideki payını gün geçtikçe artıran ülkemizi gururla temsil ediyorlar. Üç başlık da işleniyor. İlmek ilmek. Yıllardır. Türkiye, liderlik, güç.

Teknofest İstanbul, 2025

Şimdi bir dördüncü başlık ekleyeceğim. Yine alakasız gözükecek.

4. Jurassic Park

1994 yılında Güney Kore hükümeti, Steven Spielberg'in gişe rekorları kıran bu tek filminin yarattığı küresel gelirin, 1.5 milyon Hyundai otomobilinin ihracatına eşit olduğunu fark etti. Hükümet; otomotiv ve ağır sanayi yerine popüler kültürün ekonomik potansiyelini gördü. Bu vizyon doğrultusunda 1994'te Kültür Endüstrisi Bürosu kurularak dizi, film ve müzik sektörüne devasa yatırımlar yapıldı.

Yaklaşık 30 yılda kültürel üretimlerini küresel bir endüstriye dönüştürerek inanılmaz gelirler elde ettiler ve ülke markalarına hayal edilemeyecek düzeyde değer kattılar.

Güney Kore’ye özenelim demiyorum. Bunun yapılabilir olduğunu göstermek istiyorum. Dünyada revaçta olan iki spor dalı; futbol ve basketbol alanlarındaki son dönem gösterdiğimiz kötü performanslar da, kültürel ve sportif yatırımların uzun vadeli önemini bir kez daha gösteriyor.

Sanayi, kültür, algı

Pazarlama önemlidir diyorum yıllardır. Hatta marka konusundan da önce gelir diyorum. Satış kapasitenizi, kârlılığınızı artırır. İki iki dört. Ama eğer marka konusuna eğiliyorsanız; marka inşasında yapılacak en büyük hata, başarıyı ‘sadece’ satış rakamıyla okumaktır. Çünkü marka konusu, bilinirlikten önce anlam, anlamdan önce de güven gerektirir.

Güney Kore işte bu iki işi çok iyi yaptı. Elektronikte, otomotivde, kozmetikte, sanatta, kültürde, içerikte ve dijital teknolojide birbirini besleyen bir algı ağı kurdu. Bir alanda oluşan güven, başka bir alana da taşındı. Bu yüzden Kore markaları yalnızca ürün satışının ötesinde bir yaşam biçimi önerdi tüm dünyaya. Beğenirsiniz, beğenmezsiniz. Bunu yaptılar…

Türkiye’nin önünde de benzer bir yol olduğunu düşünüyorum. Savunma sanayiindeki başarıyı, Milli Teknoloji Hamlesi’ni ve dijital kapasitesini; spor başarıları, kültürel üretim, sanat ihracı ve dijital içerik üretimiyle aynı hikâyenin parçaları haline getirmemiz gerekiyor. Çünkü bugün küresel markalar kendini anlatabildiği kadar ve anlatım kalitesiyle büyüyor. Yapmak yetmiyor yani sadece. Ülke markası da böyle oluşuyor.

Sonuçta marka, yalnızca şirketlere ait bir kavram değildir. Bunu en iyi ihracatçılarımız bilir. Marka bir ülkenin itibarıdır aynı zamanda. Ülkemiz; savunma teknolojileri alanında kurduğu ivmeyi, daha geniş bir kültürel ve ekonomik markalaşma zeminiyle birleştirebilirse, ortaya çok daha güçlü bir ülke markası çıkacaktır. Buna eminim.

***

Turkuazın albenisi, hard power olarak adlandırılan askeri alandaki hamlelerimiz ve dünya trendleri. Küresel rekabette ise çoğu zaman, kazanan gerçekten her şeyi alıyor. Daha güçlü hikâye kuran, daha fazla güven üreten ve bunu tutarlı biçimde sürdüren ülkeler; sermayeyi, yeteneği, turisti, öğrenciyi ve yatırımı kendine çekiyor.

Dediğim gibi; şirketlerde olduğu gibi ülke markaları da hızlı oluşmaz ama 30 yılda başaran varsa da bu iyi bir ivmedir. Olabiliyor demek ki dedirtir. Tek yapmamız gereken; sanayinin, kültürün, teknolojinin ve iletişimin aynı hikâyeyi tutarlı şekilde anlatması. Ülkemizin önünde de böyle bir fırsat olduğuna inanıyorum.

Umarım bizler de bu hikâyenin küçük de olsa bir parçası olabiliriz.